ปุ๋ยหมักใบไม้ ทำง่ายประโยชน์คุ้ม

วัสดุที่หาได้ง่ายอีกอย่างหนึ่งที่เหมาะสม และสามารถนำมาทำปุ๋ยหมักแบบไม่ต้องพลิก อีกสูตรหนึ่ง ก็คือ การทำปุ๋ยหมักจากใบไม้แห้ง ที่สามารถทำได้ง่าย และเป็นสูตรเร่งรัด สำหรับเกษตรกรที่ต้องการนำปุ๋ยหมักไปใช้ โดยไม่ต้องการรอเวลานาน ถึง 6 เดือน หรือ 1 ปี

แต่การทำปุ๋ยหมักสูตรนี้ จำเป็นต้องดูแลอย่างใกล้ชิดทุกวัน และเอาใจใส่เฝ้าสังเกตอยู่ตลอดของการเปลี่ยนแปลงในระหว่างการหมักวิธีการทำนั้น เริ่มต้นจากส่วนผสมที่ต้องการก่อน นั่นก็คือ เศษใบไม้แห้ง 100 ส่วน ปุ๋ยคอก 10 ส่วน ปุ๋ยเคมีสูตร 15-15-15 อีก 1 ส่วน หรืออาจจะใช้ปุ๋ยเคมีสูตรอื่นได้ ขึ้นอยู่กับความต้องการสารอาหารนั้น ๆ ส่วนการเพิ่มปุ๋ยคอก ก็เพื่อช่วยในการย่อยสลายที่ดีขึ้น ปุ๋ยเคมีก็เป็นการเพิ่มสารอาหารหลักลงไป ส่วนใบไม้แห้ง หากเป็นใบเล็ก ๆ อยู่แล้ว ก็ไม่จำเป็นต้องทำการย่อยหรือสับให้เล็กลง สามารถนำคลุกเคล้ากับส่วนผสมอื่นได้เลย

หรือหากต้องการย่อยให้เล็กลงอีก เพื่อที่จะได้ย่อยสลายได้ดี และเร็วยิ่งขึ้น หรือใบไม้เป็นใบใหญ่ และมีเศษกิ่งไม้ปนมาด้วย ก็ให้ทำการสับให้ละเอียด ก่อนทำการคลุกเคล้าให้เข้ากัน ขั้นตอนการคลุกเคล้า ส่วนผสมปุ๋ยหมักจากเศษใบไม้แห้ง ทั้ง 3 อย่างนั้น ควรคลุกเคล้าใบไม้แห้งกับปุ๋ยคอก ให้เข้ากันดีก่อน แล้วค่อยโรยปุ๋ยเคมีสูตรลงไปทีหลัง และคลุกให้เข้ากันดีอีกครั้ง จากนั้นทำการกองปุ๋ยให้เป็นรูปสามเหลี่ยมสูง 1.5 เมตร ความยาวไม่จำกัด

การดูแลที่จะต้องทำทุกวันคือ รดน้ำให้กองปุ๋ยทุกวันในตอนเช้า สังเกตความชื้นในกองปุ๋ยหมัก ด้วยการล้วงมือเข้าไปในกองปุ๋ย ควรทำตอนบ่ายหรือเย็น เพื่อตรวจสอบว่าปุ๋ยยังชื้นอยู่หรือไม่ หากกองปุ๋ยแห้ง หรือเริ่มแห้งแล้ว ทุก ๆ 7 วัน ให้แทงรูลงไปในกองปุ๋ย ระยะห่างระหว่างรู 40 เซนติเมตร เพื่อกรอกน้ำลงไปในกองปุ๋ย เป็นการเพิ่มความชื้น และเติมอากาศเข้าไป เพื่อให้จุลินทรีย์ที่ต้องใช้อากาศ จะได้ทำหน้าที่ย่อยสลายปุ๋ยกองนี้ได้ดียิ่งขึ้น

นับจากวันแรกที่เริ่มกองปุ๋ยนี้ และดูแลทุก ๆ วัน ไปอีก 30 วัน ก็จะได้ปุ๋ยหมักจากเศษใบไม้แห้ง ที่ไม่ได้ใช้ทำประโยชน์อะไร บางครั้งก็เอาไปเผาทิ้ง เป็นการสร้างมลพิษ ก็นำมาทำให้เป็นอาหารสำหรับพืชเป็นประโยชน์ย่อมที่จะดีกว่า

การตรวจสอบคุณภาพและช่วงเวลาของการใช้ประโยชน์ดูว่าหากปุ๋ยนั้นยุบลงเหลือ 1 เมตร มีกลิ่นที่เป็นธรรมชาติ ไม่มีกลิ่นฉุน หรือเหม็นเปรี้ยว เนื้อปุ๋ยละเอียดดี แตกง่ายเมื่อเอามือไปยีหรือขยี้ มีสีน้ำตาลเข้มหรือสีดำ ก็ถือเป็นสัญญาณที่ดี ว่าปุ๋ยกองนี้ ที่ทำจากใบไม้แห้งที่มีอยู่เต็มสวน ปุ๋ยคอกที่อยู่ในเล้า บวกกับปุ๋ยเคมีที่ซื้อมาไม่กี่บาท ก็สามารถนำไปใช้งานได้แล้ว

ถือเป็นการลงทุนน้อย แต่ได้รับผลตอบแทนที่คุ้มค่า หากนำปุ๋ยหมักไปอัดเม็ด เป็นปุ๋ยอินทรีย์อัดเม็ด แล้วบรรจุกระสอบขาย ก็อาจจะเป็นการเพิ่มรายได้อีกทางหนึ่งด้วยก็ได้เช่นกัน.